Алғашқы мұсылман жастар
• Хз. Әли – 10 жаста,
• Абдуллаһ ибн Омар – 13 жаста,
• Жәбир ибн Абдуллаһ – 15 жаста,
• Зүбәйр ибн Аууам – 16 жаста,
• Мұсғаб ибн Умайр – 18 жаста,
• Жағфар ибн Әбу Тәліп – 22 жаста,
• Хз. Омар, Әбу Һурайра – 25–30 жас шамасында еді.

    Олар Пайғамбардың жанында болып, Исламның ең ауыр кезеңдерін көтерді, жорықтарға қатысты, дінді қорғауда жанын да, барын да сарп етті.

Жастарға арналған ерекше қамқорлық

     Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) әрдайым жастарға сенім артты. Сәмура ибн Жүндүптің айтуынша, Ол сахабаларына:
«Мүшріктердің жастарын өлтірмеңдер» – деп өсиет етті. Ахмад ибн Ханбалдың түсіндіруінше:
«Қарт кісі Исламға оңай кірмейді, жас болса – иманға әлдеқайда жақын».

Ансардан жетпіс жас «Қурра» – Құран оқушы жастар Би’р-и Маунада шейіт болғанда, Пайғамбарымыз он бес күн бойы дұшпанға қарсы құнут дұғасын оқыды. Бұл оқиға Оның жастарға деген ыстық ықыласын көрсетеді.

Жағфардың хатындағы хақиқат

     Жағфар ибн Әбу Тәліптің Нәжәшиге айтқан сөздері – иманды жастың қандай сеніммен өмір сүргенінің дәлелі:
«Біз пұттарға табынған, жетімді қорлаған, арсыздыққа батқан халық едік. Алла бізге текті, сенімді, пәк Елші жіберді. Ол бізді шыншылдыққа, аманатқа адал болуға, арсыздықтан, қан төгуден, пұттардан безінуге шақырды… Біз оған сендік, бойұсындық, харамды харам, халалды халал деп қабылдадық».

    Осы ықыласты сөздер Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) 23 жыл ішінде қалайша бір надан қауымды өркениетті, иманды Аср-ы Саадат қоғамына айналдырғанын айғақтайды.

Үсамә ибн Зәйдтің тағайындалуы

   Жас әрі бұрынғы құлдың баласы Үсамә – Пайғамбарымыздың сүйікті сахабасы. Соңғы күндерінде Алла Елшісі оны қолбасшылыққа тағайындады. Әбу Бәкір мен Омар сияқты үлкен сахабалар оның қол астында болды. Кейбіреулер жас әрі тәжірибесіз деп күмән келтіргенде, Пайғамбарымыз:

«Әкесі де, өзі де бұл іске лайық. Екеуін де қатты жақсы көремін!» – деп кесіп айтты.

Бұл оқиға Исламда жас пен тектің емес, қабілет пен лайықтылықтың басты өлшем екенін көрсеткен.

Жастардың үлгі боларлық бейнелері
• Мұсғаб ибн Умайр – байлық пен сән-салтанатты тәрк етіп, Исламды Мәдинаға жеткізген алғашқы мұғалім. Ухудта шәһид болғанда, денесін жабатын жамылғы жетпеген.
• Ерқам ибн Әби’l-Әрқам – небәрі 17 жасында үйін Исламның құпия орталығына айналдырған қайсар жас.
• Муғаз ибн Жәбәл – 27 жасында Йеменге әкім болып тағайындалған білімді сахаба.
• Әсма бинт Әбу Бәкір – «Қос белдікті әйел» атанған ержүрек қыз. Хижрет кезінде Пайғамбарға ас-ауқат жеткізді.
• Хазреті Айша – хадистің, фиқһтың, тәпсірдің білгірі, Исламдағы ең үлкен әйел ғалым. 2210 хадис риуаят етіп, Мәдине мектебін қалыптастыруға үлес қосты.

Тәрбиелік ой-түйіндер

1. Жастар – дінді жаңғыртушы күш. Алғашқы мұсылмандардың көпшілігі жастар болғаны – соның айғағы.
2. Жастарға сенім – болашаққа сенім. Пайғамбарымыз әрбір жасқа жауапкершілік жүктеп, олардың тұлғалық дамуына жол ашты.
3. Құрмет пен ізгілік – иман белгісі. Қарияға құрмет еткен жасқа Алла тағала да құрмет көрсететін жандарды дайындайды.
4. Әрбір жас үшін негізгі сұрақ – «Жастығымды қайда өткіздім?» деген сауал.

Қорытынды

 Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) тәрбиесінде өскен жастар – Ислам тарихының алтын беттерін жазған тұлғалар. Олардың иманы мен қайсарлығы, адалдығы мен жанқиярлығы – бүгінгі ұрпақ үшін мәңгілік үлгі. Жастарға сенген қоғам – болашағына сенген қоғам.

Проф. док. Бүнямин Ерұл